ครู ต้องเป็นแบบอย่างในการเห็นคุณค่าของทุก ๆ คนที่แตกต่างกัน และให้ความแตกต่างนั้นอยู่รวมกันในสังคมได้ ต้องออกแบบกระบวนการเรียนรู้ที่ให้นักเรียนเห็นคุณค่าของคำว่า มนุษย์ ที่เท่าเทียมกัน จะเอารูปลักษณ์ภายนอก ชาติกำเนิด ถิ่นอาศัย หรือจุดด้อยของคนอื่น มาตัดสินแบ่งชนชั้นกันไม่ได้

 

มีประสบการณ์พบเจอการเหยียดผิว/เหยียดชาติจากนักเรียน หรือสังคมในโรงเรียนบ้างไหม

ครูคมเพชร: เนื่องจากผมสอนคือโรงเรียนแม่สายประสิทธิ์ศาสตร์ อ.แม่สาย จ.เชียงรายเปิดสอนระดับมัธยมศึกษา เป็นโรงเรียนที่อยู่ในพื้นที่ที่ติดกับชายแดนไทย-เมียรมาร์ และยังเป็นพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษทำให้มีพหุวัฒนธรรมที่หลากหลาย ผู้คนหลายชาติพันธุ์ เชื้อชาติ ศาสนา มาอยู่รวมกัน ซึ่งมีทั้งที่อพยพย้ายมาอยู่ใหม่ หรืออยู่ดั้งเดิมอยู่แล้ว ดังนั้นลูก หลาน ของผู้คนในพื้นที่จึงถูกส่งเข้ามาเรียน ในโรงเรียนนี้ นักเรียนจึงมีหลากหลายมาก ๆ ทั้งชาติพันธุ์ ศาสนา ความเชื่อ จากประสบการณ์ที่สอนนักเรียนในระดับมัธยมศึกษาตอนปลายนั้น จะพอเจอกรณีนี้อยู่บ้าง แต่จะไม่ค่อยมีความรุนแรงมากเหมือนกับกรณีที่เป็นข่าวในต่างชาติ ส่วนใหญ่จะเป็นการล้อเลียนถึงชาติพันธุ์ พื้นที่อยู่อาศัย หรือศาสนาก็ตาม เป็นประเด็นที่นักเรียนเข้าใจหรือได้รับการถ่ายทอดมาผิด เช่น เรื่องทางประวัติศาสตร์ของไทย-เมียนมาร์ นักเรียนที่เป็นชาวไทยภูเขา   หรือเรื่องความคิดเห็นต่างทางด้านศาสนา   กรณีเหล่านี้แม้จะเป็นเพียงการล้อเลียนในกลุ่มเพื่อนแต่หากไม่มีการให้ข้อมูลหรือสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องอาจมีผลกระทบในอนาคตได้

ครูจะมีส่วนช่วยถ่ายทอดค่านิยมเรื่องการไม่เหยียดผิว/เหยียดชาติได้อย่างไร กระบวนการเรียนการสอนที่

ครูคมเพชร: เป็นเรื่องที่ละเอียดอ่อนมากในเชิงความรู้สึกของกลุ่มคนที่ถูกเหยียดผิว/เหยียดชาติ การอยู่ในสังคมที่มีความหลากหลายทางพหุวัฒนธรรมเป็นความท้าทายของครูที่ต้องศึกษารายละเอียดต่าง ๆ ของกลุ่มคนแต่ละวัฒนธรรมให้ละเอียดและถูกต้อง เพราะถ้าไม่ศึกษาให้ดีบางครั้งอาจจะถ่ายถอดหรือสื่อสารอาจมีข้อผิดพลาดได้ เนื่องจากครูจะมีส่วนช่วยเป็นตัวกลางในการสร้างความเข้าใจ หรือสื่อสารให้นักเรียนหรือผู้ปกครองและครูในโรงเรียนด้วยก็ได้ในการสร้างค่านิยมและให้เห็นถึงคุณค่าของวัฒนธรรม วิถีชีวิตของกลุ่มคนที่หลากหลายที่มาอยู่ร่วมกัน เพราะทุกคนต้องได้ทำกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกันทุกวันอยู่แล้ว

ครูอาจจะลองยกกรณีตัวอย่างจากประสบการณ์จริงที่เกิดขึ้นใกล้ตัวของนักเรียน เช่น ทุกวันนี้นักเรียนเคยเห็นใครเหยียดผิว/เหยียดชาติ หรือแม้แต่ดูถูกคนอื่นหรือไม่ อาจจะให้นักเรียนลองเล่าสู่กันฟังถึงประสบการณ์ที่ตนเองเคยเจอมาให้เพื่อฟัง และรวมคุย รวมแชร์ถึงเหตุการณ์นั้น ๆ ว่าถูกต้องเหมาะสมหรือไม่ และควรทำอย่างไร สามารถหยิบยกข่าวเหตุการณ์การเหยียดผิว/เหยียดชาติที่เกิดเป็นข่าวในต่างประเทศว่ามันมีความรุนแรงขนาดไหน เพื่อสร้างความตระหนักคิด ถึงผลกระทบ และลองคิดกลับว่าถ้าเหตุการณ์เหล่านั้นเกิดขึ้นที่บ้านเราจะรู้สึกยังไง เพื่อให้นักเรียนได้ตระหนักรู้ถึงผลกระทบนั้น ๆ

บทบาท “ครู” นั้นต้องเป็นแบบอย่างในการเห็นคุณค่าของทุก ๆ คนที่แตกต่างกันและให้ความแตกต่างนั้นอยู่รวมกันในสังคมได้ และครูต้องผู้ออกแบบกระบวนการเรียนรู้ที่ให้นักเรียนเห็นการเห็นคุณค่าของคำว่า “มนุษย์” เป็นพลเมืองที่เท่าเทียบกัน อย่างเอาเพียงรูปลักษณ์ภายนอก ชาติกำเนิด ถิ่นอาศัย หรือจุดด้อยของคนอื่น มาตัดสินแบ่งชนชั้นกันไม่ได้ เพราะเมื่อเราอยู่ด้วยกันในสังคมเดี่ยวกันเราต้องเห็นคุณค่าของทุก ๆคนอย่างเท่าเทียมกัน ช่วยเหลือเกื้อกูลกันในสังคม แล้วทุกคนก็จะอยู่ด้วยกันในสังคมอย่างมีความสุข และยั่งยืน