โรงเรียนขนาดเล็กกับการพัฒนาพลเมืองท้องถิ่น

ข้อถกเถียงอย่างต่อเนื่องจากฝ่ายที่สนับสนุนให้ยุบรวมโรงเรียนขนาดเล็กตั้งอยู่บนเหตุผลว่าโรงเรียนขนาดเล็กใช้งบประมาณไม่คุ้มค่าเมื่อเทียบกับผลการสัมฤทธิ์ทางการศึกษา พวกเขามองว่ากระทรวงศึกษาธิการได้รับงบประมาณมากที่สุดในประเทศ ทางแก้จึงไม่ได้อยู่ที่การขาดงบประมาณ แต่อยู่ที่การบริหารงบประมาณอย่างไม่มีประสิทธิภาพ ยิ่งบวกกับแนวโน้มการลดลงของประชากรด้วยแล้ว ยิ่งเป็นเหตุให้การยุบรวมโรงเรียนขนาดเล็กเป็นเรื่องชอบธรรม โดยอ้างว่าการโยกย้ายนักเรียนเข้าสู่โรงเรียนขนาดใหญ่นั้นจะช่วยลดต้นทุนต่อหัว เกิดการประหยัดจากขนาด (economy of scale) สามารถควบคุมคุณภาพ ทำให้ผลการศึกษาของนักเรียนดีขึ้น และตอบโจทย์การเข้าถึงการศึกษาที่ดีได้อย่างเท่าเทียม คงไม่มีใครเถียงว่าหากเราสามารถให้การศึกษาที่ดีขึ้นในราคาที่ต่ำลงได้นั้นเป็นเรื่องที่ดี อย่างไรก็ตาม ผมเห็นว่าข้อเสนอและแนวทางการดำเนินนโยบายของฝ่ายที่เสนอให้ยุบโรงเรียนขนาดเล็กนั้นตั้งอยู่บนสมมุติฐานที่คลาดเคลื่อนอยู่สองประการ ประการแรกคือการวิเคราะห์ปัญหาการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของประเทศที่ผิดทาง…

หนังสือรวมบทความ “ครูผู้สร้างพลเมือง”

หนังสือรวมบทความ “ครูผู้สร้างพลเมือง” เล่มนี้ เกิดขึ้นด้วยเจตนารมณ์ที่จะเปิดพื้นที่ให้ครูหนุ่มสาวรุ่นใหม่ ซึ่งเป็นหนึ่งในเครือข่าย Thai Civic Education ที่กำลังปฏิบัติงานอยู่ในโรงเรียนหลากหลายพื้นที่ได้มีโอกาสบอกเล่าเรื่องราว สื่อสารความคิด และแลกเปลี่ยนประสบการณ์จากการทำงานของพวกเขาต่อวงวิชาชีพ ผู้สนใจ และสังคมในวงกว้าง ดาวน์โหลดPDF

การสร้างพลเมืองผ่านกระบวนการสืบสอบทางปรัชญา

สำหรับหลาย ๆ คน หัวใจของประชาธิปไตยคือการเลือกตั้งเพื่อหาตัวแทนเข้าไปทำหน้าที่ตัดสินใจแทนเราในสภาและผลักดันนโยบายตามที่พวกเขาได้หาเสียงไว้ สาเหตุที่ต้องวางระบบแบบนี้ก็เพราะในสังคมที่มีประชากรจำนวนมาก จึงไม่สามารถสร้างประชาธิปไตยทางตรงที่ให้ประชาชนทุกคนเข้ามาอยู่ในสภาร่วมกันได้จริง ทำได้เพียงเลือกตัวแทนที่เราไว้ใจในแนวคิดและความสามารถเข้าไปทำหน้าที่แทนเราเท่านั้น แม้ระบบตัวแทนแบบนี้จะมีข้อดีในการแบ่งงานกันทำและลดภาระที่ทุกคนจะต้องแบ่งเวลาเข้ามาทำงานทางการเมือง แต่มันก็สร้างปัญหาตามมา ในทางปฏิบัติ มันเสี่ยงจะทำให้เกิดปัญหา “ประชาธิปไตย 4 วินาที” ที่การมีส่วนร่วมของประชาชนถูกลดทอนลงเหลือเพียงการหย่อนบัตรเลือกตั้งเท่านั้น โดยละเลยมิติการมีส่วนร่วมผ่านการแสดงความคิดเห็นและริเริ่มนโยบายโดยประชาชนหรือตรวจสอบการทำงานของผู้แทนหลังการเข้ารับตำแหน่ง เมื่อเป็นเช่นนั้นก็เสี่ยงที่นโยบายที่ออกมาจะไม่สะท้อนความต้องการของประชาชนจริง ๆ …

บทสัมภาษณ์พิเศษ ครูสิริวรรณ มีรอด เนื่องในวันประชาธิปไตยสากล

วันประชาธิปไตยสากล 15 กันยายน คาดหวังให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในสังคมไทยอย่างไรบ้าง? ครูสิริวรรณ มีรอด: “การสร้างห้องเรียนประชาธิปไตย” ห้องเรียนที่ทำให้เห็นว่าเสียงของนักเรียนมีค่า เราคาดหวังที่จะเห็นห้องเรียนประชาธิปไตยในทุก ๆ รายวิชา โดยที่เราเริ่มทำห้องเรียนของเราให้เป็นประชาธิปไตย ด้วยการปรับวิธีสอนให้ผู้เรียนมีส่วนร่วม และกระตุ้นให้เกิดความกล้าที่จะนำเสนอความคิดเห็น สร้างพื้นที่เปิดและบรรยากาศที่ปลอดภัยให้พวกเขา กล้าที่จะพูดโดยไม่รู้สึกถึงความกลัวว่าจะถูกหรือผิด และการรับฟังคนที่คิดต่างจากเรา และเคารพในความคิดของกันและกัน…

บทสัมภาษณ์พิเศษ ครูชิดชนก วันทวี เนื่องในวันประชาธิปไตยสากล

วันประชาธิปไตยสากล 15 กันยายน คาดหวังให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในสังคมไทยอย่างไรบ้าง? ครูชิดชนก วันทวี: ดิฉันคาดหวังและหวังเป็นอย่างยิ่งว่าสิ่งเหล่านี้จะเกิดขึ้นในสังคมไทยคือ การพัฒนาประเทศให้เป็นประเทศที่มีประชาธิปไตยที่ยั่งยืน โดยเริ่มจากประการแรกการเปลี่ยนแปลงการศึกษา ดิฉันคิดว่าการศึกษาเป็นสิ่งที่มีอิทธิพลที่สุด เพราะเป็นสิ่งที่คอยขัดเกลาสมาชิกในสังคมให้มีแนวคิด แบบแผนไปในทิศทางที่รัฐต้องการ ที่รัฐคิดว่าแบบนี้สิดี แล้วยัดเยียดสิ่งต่าง ๆ เหล่านั้นลงไปในแบบเรียน ซึ่งเป็นการส่งเสริมให้พลเมืองของประเทศมีรูปร่างหน้าตาทางความคิดแบบเดียวกัน ดิฉันจึงคาดหวังอย่างยิ่งว่าการศึกษาของสังคมไทยจะเกิดการเปลี่ยนแปลงให้อยู่ในรูปในรอยของสังคมประชาธิปไตยที่ทุกคนมีสิทธิ…

บทสัมภาษณ์พิเศษ ผศ.ดร.พรไทย ศิริสาธิตกิจ เนื่องในวันประชาธิปไตยสากล

วันประชาธิปไตยสากล 15 กันยายน คาดหวังให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในสังคมไทยอย่างไรบ้าง? ผศ.ดร.พรไทย ศิริสาธิตกิจ: คำว่า “ประชาธิปไตย” นั้นเมื่อเคลื่อนออกมาจากหนังสือในตำรามาสู่ตัวคน ประชาธิปไตยจะถูกสร้างสรรค์และต่อเติมความหมาย ผ่านปฏิบัติการทางสังคม (social practice) ของผู้คนในสังคมทันที ในแง่นี้ประชาธิปไตยจึงเป็นเงื่อนไขที่สำคัญต่อการสร้างระบบความสัมพันธ์ของคนในสังคม อาทิ ในสังคมไทย เราจะมีระบบโรงเรียนแบบไหน…

บทสัมภาษณ์พิเศษ อ.วรุตม์ อินทฤทธิ์ เนื่องในวันประชาธิปไตยสากล

วันประชาธิปไตยสากล 15 กันยายน คาดหวังให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในสังคมไทยอย่างไรบ้าง? อ.วรุตม์ อินทฤทธิ์: การฝึกสอนในปี 2557 เป็นจุดเปลี่ยนสำคัญในชีวิต เมื่อนักเรียนของเราคนนึงตอนนั้นเค้าอินกับการเมืองมาก ๆ พูดขึ้นมาว่า “เราน่าจะฆ่าอีกกลุ่มนึงให้หมดเลยนะครับครู” คำพูดนี้เหมือนเปลี่ยนชีวิตในด้านการจัดการเรียนการสอนเรา ทำให้เราตระหนักว่านี่ไม่ใช่ชั้นเรียนหรือผลลัพธ์ของการจัดการเรียนการสอนในวิชาหน้าที่พลเมืองที่เราหรือแม้กระทั่งการศึกษาต้องการ เราเริ่มศึกษาการเมืองอย่างจริงจัง รับผิดชอบวิชาการเมืองการปกครองไทยและเขียนตำราขึ้นใช้เอง เราก็พบว่าวิชาหน้าที่พลเมืองและประวัติศาสตร์…

บทสัมภาษณ์พิเศษ ครูเด่นพงศ์ ศรีพัฒนะพิพัฒน์ เนื่องในวันประชาธิปไตยสากล

วันประชาธิปไตยสากล 15 กันยายน คาดหวังให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในสังคมไทยอย่างไรบ้าง? ครูเด่นพงศ์ ศรีพัฒนะพิพัฒน์: ผมมีความคาดหวังและมีความเชื่อมั่นอย่างแรงกล้าว่าพลังของพลเมืองในสังคมไทยต้องเป็นแกนหลักในการสร้างความเปลี่ยนแปลงให้กับประเทศนี้ โดยสังคมไทยจำเป็นต้องวางรากฐานวัฒนธรรมประชาธิปไตย การสร้างการตระหนักรู้ถึงคุณค่าของประชาธิปไตยจนเกิดเป็นผลลัพธ์สู่ระดับวิถีชีวิต (Way of life) ของผู้คนในที่สุด ประชาธิปไตยเป็นเรื่องของหลักการที่ประกันสิทธิ เสรีภาพ ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ และมีพลวัตรสูง เป็นมากกว่าเรื่องของรูปแบบที่คนกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งจะคิดหรือสร้างเองโดยปราศจากการมีส่วนร่วมของพลเมือง…

บทสัมภาษณ์พิเศษ ครูชมภ์พลอย จิตติแสง เนื่องในวันประชาธิปไตยสากล

วันประชาธิปไตยสากล 15 กันยายน คาดหวังให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในสังคมไทยอย่างไรบ้าง? ครูชมภ์พลอย จิตติแสง: สิ่งที่คาดหวังให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางสังคมไทยคือ คาดหวังให้คนไทย “ตื่นตัว” ในเรื่องของ “พลเมืองในระบอบประชาธิปไตย” มากขึ้นเรื่อย ๆ ตั้งคำถามกับปรากฏการณ์ประชาธิปไตยไทยและประชาธิปไตยโลก มองออกไปว่าสังคมโลกเขามองสังคมประชาธิปไตยไทยอย่างไร สังคมที่เขาประสบความสำเร็จเรื่องของประชาธิปไตยเขาไปถึงจุดนั้นได้อย่างไร สังคมประชาธิปไตยแท้ ๆ…

บทสัมภาษณ์พิเศษ อ.อนรรฆ สมพงษ์ เนื่องในวันประชาธิปไตยสากล

ก่อนถึงวันประชาธิปไตยสากล 15 กันยายนนี้ คาดหวังให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในสังคมไทยอย่างไรบ้าง? อ.อนรรฆ สมพงษ์: ก่อนจะให้เกิดการเปลี่ยนแปลงกับสังคมไทย เราต้องยอมรับและเข้าใจก่อนว่า สังคมไทยไม่ได้สวยงาม อย่างที่เราถูกปลูกฝังและสั่งสอนกันมา เอาจริง ๆ ผมไม่อยากคาดหวังอะไรมาก แต่ใช่ว่าจะไม่หวังเลย เรายังจำเป็นต้องมีความหวัง เพราะถ้าเราหมดหวัง เราก็จะไม่อยากลงมือทำหรือเปลี่ยนแปลงอะไรเลย สิ่งที่ผมคิดว่าเป็นการเปลี่ยนแปลงที่ทำได้ง่ายที่สุด…

1 2 3 7